Eskişehir’de Düşük Gelirli Yaşlılar İçin Bakım Hizmeti Krizi

Eskişehir’de yaşlı nüfus artarken, en düşük emekli maaşıyla geçinmek zorunda kalan yurttaşların kurumsal bakım hizmetlerine erişimi ciddi bir kriz noktasına ulaştı. Odunpazarı Belediyesi’ne bağlı Eskişehir Strateji Geliştirme Ofisi (ESGO) tarafından hazırlanan “En Düşük Emekli Maaşı Bağlamında Yaşlı Bakım Hizmetlerine Erişilebilirlik” başlıklı rapor, 2026 yılı itibarıyla kentteki yaşlı bakım sisteminin alarm verdiğini ortaya koydu.

Her 100 Yaşlıdan 2’si Kamusal Bakıma Ulaşabiliyor
TÜİK verilerine göre Eskişehir’de 65 yaş ve üzeri nüfus 121.047 kişi. ESGO’nun tahminlerine göre, bu nüfusun yaklaşık üçte biri yani 36–37 bin kişi, 2026 itibarıyla en düşük emekli maaşı olan 20.000 TL ile yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Ancak devlet ve belediyelere ait bakım merkezlerinin toplam kapasitesi yalnızca 735–935 kişiyle sınırlı. Bu da düşük gelirli yaşlıların yalnızca %2–3’ünün, toplam yaşlı nüfusun ise %1’inden azının kamusal nitelikli kurumsal bakım hizmeti alabileceği anlamına geliyor.

Özel Huzurevleri Büyük Ölçüde Erişilemez
2026 yılı itibarıyla özel huzurevlerinde taban fiyat 20.250 TL, tavan fiyat ise 106.616 TL olarak belirlenmiş durumda. Bu fiyatlar, en düşük emekli maaşı alan yaşlılar için özel sektörü büyük oranda erişilemez hale getiriyor. Raporda, özel huzurevlerinin çoğunun fiilen taban fiyatla hizmet vermediği, bu nedenle düşük gelirli yaşlılar için gerçekçi bir seçenek sunmadığı vurgulanıyor.

Kamusal Merkezler Yetersiz, Belediyeler Denge Unsuru
Eskişehir’deki Fethi Yılmaz Sezer Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi, sübvanse edilmiş fiyatlarla düşük gelirli yaşlılar için erişilebilir bir model sunuyor. Aylık ücretler 8.274 TL ile 15.196 TL arasında değişiyor.
Odunpazarı Belediyesi’ne bağlı Lütfü Yüksel Yaşlı Bakım Merkezi ise 18.000 TL’den başlayan ücretleriyle devlet ile özel sektör arasında denge unsuru işlevi görüyor. Ancak bu merkezlerde de kapasite ihtiyaca göre oldukça yetersiz kalıyor.

Sosyal Destek Yerine Aileye Bağımlılık
Raporda, yaşlı bakımının bireylerin ailelerine ya da piyasa koşullarına bırakılmasının toplumsal eşitsizliği derinleştirdiği belirtiliyor. Düşük gelirli yaşlılar çoğu zaman aile desteğine bağımlı kalıyor ya da yetersiz bakım koşullarını kabul etmek zorunda bırakılıyor.

Politika Önerileri:
ESGO raporunda, yaşlı bakım hizmetlerinin eşit ve erişilebilir hale getirilmesi için şu öneriler sunuluyor:

• En düşük emekli maaşı alan yaşlılara kademeli bakım destek ödeneği sağlanmalı.

• Devlet ve belediye merkezlerinin sayısı artırılmalı.

• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, yaşlı bakım hizmeti sunan belediyelere mali destek vermeli.

• Özel huzurevlerinde taban fiyat uygulaması denetlenmeli.

• Düşük gelirli yaşlılar için özel merkezlerde kontenjan ayrılması teşvik edilmeli.

• Evde bakım ve gündüzlü bakım modelleri yaygınlaştırılmalı.

Raporun Sonuç Mesajı:
ESGO’nun çalışması, Eskişehir’in yaşlı bakım kapasitesinin kentteki sosyal yapıyla orantılı olmadığını açıkça ortaya koyuyor. Yaşlı bakım krizi artık soyut bir tartışma değil, sayılarla ölçülebilen ve sosyal politika üretimi gerektiren somut bir sorun haline gelmiş durumda.

Ajans Expres Gazetesi