“Bu Bir Arıza Değil, Tasarlanmış Bir Yapı”
Ekonomi çevrelerinde yapılan değerlendirmelerde, karar alma süreçlerinin teknik ve rasyonel zeminden uzaklaştığına dikkat çekiliyor. Ekonomistler, “Ekonomi bilimsel verilerle, öngörülebilir modellerle yönetilmesi gereken bir alandır. Ancak uzun süredir analiz yerine söylem, planlama yerine günü kurtarma refleksi öne çıkıyor.” görüşünü dile getiriyor.

Orta Sınıf Eriyor, Sosyal Hareketlilik Duruyor
Uzmanlara göre, uygulanan politikalar yalnızca yüksek enflasyonla sınırlı bir sonuç doğurmadı. Orta sınıfın giderek zayıfladığı, eğitim sisteminin yoksulluktan çıkış aracı olmaktan uzaklaştığı ve genç kuşaklar için geleceğin belirsizleştiği belirtiliyor. Bu durumun, toplumsal yapıda kalıcı bir çözülmeye yol açtığına işaret ediliyor.

Borçlanma Hayatta Kalma Aracına Dönüştü
Kredi kartı kullanımı, hanehalkı borçluluğu, gıda fiyatları ve kira gelir dengelerine dikkat çeken uzmanlar, borçlanmanın artık yatırım ya da refah artırıcı bir araç olmaktan çıktığını vurguluyor. Ekonomistler, “Sosyal devletin doldurması gereken boşluğu bankalar dolduruyor. Ancak bu, yüksek faizle gerçekleşiyor.” değerlendirmesinde bulunuyor.

“Toplum Yoksulluğun Sürekliliğine Alıştırıldı”
Daha çarpıcı uyarılardan biri ise yoksulluğun normalleştirilmesi üzerine yapılıyor. Uzmanlar, beklentilerin bilinçli biçimde düşürüldüğünü, refah talebinin değersizleştirildiğini ve toplumun daha kötü koşullara adapte edilmeye çalışıldığını savunuyor.

Onurlu Yaşam Vurgusu
Değerlendirmelerde, modern devletin temel sorumluluğunun yalnızca güvenlik sağlamak olmadığına dikkat çekiliyor. Ekonomistler, “Sorun sadece açlık değil; insan onuruna yakışır bir yaşam standardının geniş kesimler için erişilemez hale gelmesidir.” ifadesini kullanıyor.

Uzmanlar, Türkiye’de milyonlarca insanın bireysel hatalar nedeniyle değil, yıllar içinde yapılan ekonomik tercihler zinciri sonucunda fakirleştirildiğini vurgulayarak, bu sürecin kader ya da dış etkenlerle açıklanamayacağını kaydediyor.

Ajans Expres Gazetesi

İşgal Altında Bir Şehir, Ayakta Kalan Bir Halk
Mondros Mütarekesi’nin ardından işgal edilen Antep’te, erkek-kadın demeden halk savunmaya katıldı. Şehir sokakları birer cepheye dönüşürken, Tayyar Rahmi Hatun da bu mücadelenin ön saflarında yer aldı. Kaynaklarda, çatışmalar sırasında geri çekilmek yerine ileri atılan isimlerden biri olduğu aktarılıyor.

“Tayyar” Lakabı Cesaretinden Geldi
Tayyar Rahmi Hatun’un, çatışma anlarında bir sokaktan diğerine koşarak cephane taşıdığı, haber ulaştırdığı ve yaralıları mevzilerden çıkardığı anlatılıyor. Düşman ateşi altındaki bu hareketliliği ve gözü pekliği, halk arasında kendisine “Tayyar” lakabının verilmesine neden oldu. Bu lakap, onun atikliği ve cesaretinin doğal bir yansıması olarak kabul ediliyor.

Fiilen Çarpışan Bir Kadın Direnişçi
Tayyar Rahmi, yalnızca lojistik destek sağlayan bir figür değil, fiilen silah kullanarak çatışmalara katılan bir direnişçi olarak öne çıktı. Erkeklerle omuz omuza mevzilerde görev aldı, Antep’in savunmasına doğrudan katkı sundu. O günlerin Antep’i, bir şehirden çok bir cephe olarak tanımlanırken, Tayyar Rahmi bu cephenin onurlu neferlerinden biri oldu.

1920’de Şehit Düştü
Tayyar Rahmi Hatun, 1920 yılında Antep Savunması sırasında şehit oldu. Ardında uzun bir yaşam öyküsünden ziyade, direnişin anlamını büyüten bir miras bıraktı. Hakkında sınırlı biyografik bilgi bulunmasına rağmen, adı Gaziantep’in yerel hafızasında yaşamayı sürdürüyor.

Gaziantep Hafızasında Yaşayan Bir İsim
Bugün Tayyar Rahmi Hatun, Gaziantep’te anlatılan direniş hikâyelerinde, yerel bellekte ve anma çalışmalarında kadın cesaretinin simgelerinden biri olarak anılıyor. Antep Savunması’nın kadın kahramanları arasında yer alan Tayyar Rahmi, şehrin direncini temsil eden isimler arasında gösteriliyor.

Ajans Expres Gazetesi

Güvenlik Anlayışında Yeni Bir Yaklaşım
Göreve geldiği dönemde Diyarbakır’da güvenlik kaygılarının ve toplum-devlet arasındaki mesafenin belirgin olduğu bir tablo bulunuyordu. Ali Gaffar Okkan, bu süreci yalnızca operasyonel tedbirlerle değil, halkla doğrudan iletişim kuran bir polislik anlayışıyla yönetmeyi tercih etti.

Polisi Halkın İçine Taşıdı
Sokakta vatandaşla tokalaşan, esnafı dinleyen, çocuklarla sohbet eden bir emniyet müdürü profili çizen Okkan, kadın polislerin sahada daha görünür olmasına önem verdi. Polis-halk ilişkisini güçlendirmeyi hedefleyen sosyal projelere öncülük eden Okkan’ın bu yaklaşımı, kısa sürede Diyarbakır halkı tarafından benimsendi.

“Gaffar Baba” Lakabı Halktan Geldi
Ali Gaffar Okkan’a Diyarbakır halkı tarafından verilen “Gaffar Baba” lakabı, resmi bir unvandan değil, kurulan samimi bağdan kaynaklandı. Okkan’ın Diyarbakırspor’a verdiği destek, gençlere yönelik ilgisi ve kentle kurduğu gönül bağı, onu sıradan bir bürokratın ötesine taşıdı.

24 Ocak 2001’de Şehit Edildi
Ali Gaffar Okkan, 24 Ocak 2001 tarihinde Diyarbakır’da uğradığı silahlı saldırı sonucu, beraberindeki beş polis memuruyla birlikte şehit edildi. O gün Diyarbakır’da yalnızca bir emniyet müdürü değil, halkın sahiplendiği bir isim kaybedildi. Cenaze töreninde yaşanan yoğun katılım ve duygusal anlar, şehirde bıraktığı etkinin göstergesi olarak değerlendirildi.

Bıraktığı Miras
Bugün Ali Gaffar Okkan’ın adı Türkiye’nin birçok kentinde okul, cadde ve parklarda yaşatılıyor. Ancak onu kalıcı kılan unsurun, güvenliğin insan odaklı, iletişime dayalı ve samimi bir anlayışla sağlanabileceğini gösteren yaklaşımı olduğu vurgulanıyor.

Ajans Expres Gazetesi

Omzundaki Yük Lakabına Dönüştü
Gamalı Fatma, adını omzunda taşıdığı yükleri sabitlemek için kullandığı büyük iğneden, yani “gama”dan aldı. Cephaneler, yiyecek bohçaları ve çeşitli malzemeler, bu basit ama işlevsel araçla omzuna bağlanarak kilometrelerce taşındı. Bu yük, yalnızca fiziksel bir ağırlık değil, cephedeki ordunun devamlılığı açısından hayati bir sorumluluk olarak görülüyor.

Anadolu Yollarında Sessiz Mücadele
Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu’da ne düzenli yollar ne de ulaşım araçları bulunuyordu. Kağnılarla, yaya olarak ya da hayvan sırtında yapılan sevkiyatlarda kadınlar cephe gerisinin ana gücünü oluşturdu. Gamalı Fatma da çamurlu yollar, diz boyu kar ve dondurucu ayaz altında görev yaparak bu hattın sürekliliğini sağlayan isimlerden biri oldu.

Binlerce Kadının Ortak Simgesi
Gamalı Fatma’ya dair doğum tarihi, mezar yeri ve yaşamının sonuna ilişkin bilgiler net olarak bilinmiyor. Ancak tarihçiler ve yerel hafıza çalışmaları, onun tekil bir biyografiden çok, binlerce Anadolu kadınının ortak kimliğini temsil ettiğine dikkat çekiyor. Cepheye mühimmat taşıyan, erzak sevk eden ve ordunun arka planını ayakta tutan kadınların simgesel adı olarak anılıyor.

Cephe Gerisinin Hayati Rolü
Uzmanlar, cephane ve erzak cepheye ulaşmadan askeri başarının mümkün olmadığını vurgularken, Gamalı Fatma gibi isimlerin bu süreçte üstlendiği rolün stratejik önemine işaret ediyor. Savaşın yalnızca silahla değil, taşıyan, üreten ve sabreden insanların emeğiyle kazanıldığına dikkat çekiliyor.

Hafızalarda Yaşayan Bir İsim
Adına büyük törenler düzenlenmemiş, ders kitaplarında geniş yer bulmamış olsa da Gamalı Fatma, Milli Mücadele’nin görünmeyen damarlarında yürüyen kahramanlar arasında anılıyor. Tarihsel anlatılarda, Anadolu kadınının cephe gerisindeki fedakârlığının simgelerinden biri olarak hatırlanıyor.

Ajans Expres Gazetesi

İstiklal Yolu’nda Hayat Taşıyan Kağnılar
Cephedeki askerlerin silah ve mühimmat ihtiyacının karşılanması için İnebolu Limanı’ndan alınan cephaneler, Kastamonu üzerinden Ankara’ya kağnılarla taşındı. Bu zorlu hatta görev alan isimlerden biri olan Şerife Bacı, cephaneleri kağnısına yükleyerek yola çıktı. Yanında ise kundaktaki bebeği vardı.

Cephaneyi Korumak İçin Kendi Canını Feda Etti
1921 kışında karın diz boyu olduğu, geceleri ayazın iliklere işlediği yolculuk sırasında Şerife Bacı, cephanenin ıslanmaması için battaniyesini kendi üzerinden alarak mühimmat sandıklarının üzerine örttü. Soğuk şiddetlendikçe yoluna devam eden Şerife Bacı, sabaha karşı donarak şehit oldu.

Sabah Ortaya Çıkan Manzara Hafızalara Kazındı
Şerife Bacı bulunduğunda cephanelerin zarar görmediği, bebeğin hayatta olduğu tespit edildi. Bu tablo, Milli Mücadele tarihinde fedakârlığın en çarpıcı örneklerinden biri olarak kayıtlara geçti. Şerife Bacı’nın canı pahasına koruduğu mühimmat, cepheye ulaştırıldı.

Sessiz Kahramanlığın Sembolü
Şerife Bacı, herhangi bir rütbe taşımadı, resmi bir görev unvanı almadı. Ancak Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasında cephe gerisinde üstlenilen hayati rolün sembol isimlerinden biri oldu. Kastamonu’da adına dikilen Şerife Bacı Anıtı, onun fedakârlığını simgelerken, asıl hatırasının milletin vicdanında yaşadığı vurgulanıyor.

Ajans Expres Gazetesi

Aziziye’ye Koşan Bir Anne
1877 yılında Erzurum’un işgal tehlikesiyle karşı karşıya kaldığı günlerde, camilerden yükselen çağrı kadın erkek demeden halkı ayağa kaldırdı. O sırada 20 yaşında olan ve evinde üç aylık bebeği bulunan Nene Hatun, tereddüt etmeden bebeğini emanet ederek eline bir satır aldı ve Aziziye Tabyası’na koştu.

Halk Direnişinin Sembolü Oldu
Aziziye’de yaşananlar, sıradan bir çatışmanın ötesine geçti. Nene Hatun, askerlerle birlikte omuz omuza çarpıştı, çatışmalar sırasında yaralandı ancak geri çekilmedi. Gösterdiği direnç, Erzurum halkının kararlılığını simgelerken, Aziziye savunması da yalnızca askeri değil, toplumsal bir irade zaferi olarak kayıtlara geçti.

Cumhuriyet Döneminde Simgesel Bir Değer
Aradan geçen yıllar içinde imparatorluk yıkıldı, Cumhuriyet kuruldu ancak Nene Hatun’un adı halk arasında yaşamaya devam etti. Mütevazı bir hayat süren Nene Hatun, hiçbir zaman makam ya da ayrıcalık talep etmedi. 1952 yılında devlet tarafından “Türk kadınının sembolü” ilan edildi. Bu dönemde yerli ve yabancı heyetler Erzurum’da kendisini ziyaret etti.

98 Yıllık Bir Ömür, Büyük Bir Miras
Nene Hatun, 1955 yılında 98 yaşında hayatını kaybetti. Geride yalnızca uzun bir ömür değil, cesaret, fedakârlık ve sorumluluk bilinciyle örülmüş bir miras bıraktı. Aziziye Direnişi ile özdeşleşen Nene Hatun, bugün de vatan sevgisinin ve kadınların direnişteki rolünün en güçlü sembolleri arasında yer alıyor.

Ajans Expres Gazetesi

Kimliğini Gizleyerek Orduya Katıldı
Kurtuluş Savaşı başladığında genç bir kız olan Halime Kocabıyık, kadınların askere alınmadığı dönemde cephede görev alabilmek için saçlarını keserek erkek kıyafetleri giydi ve kimliğini gizleyerek orduya katıldı. Bu tercihi, dönemin mevzuatından çok vicdani bir sorumluluk olarak değerlendirdi.

Cephane Hatlarında Zorlu Görev
Halime Çavuş, uzun süre boyunca birlikte görev yaptığı asker arkadaşlarının dahi kadın olduğunu bilmediği şekilde cephede yer aldı. İnebolu–Kastamonu–Ankara hattında kağnı kollarıyla taşınan mühimmat sevkiyatlarında görev alan Halime Çavuş, soğuk, açlık ve zorlu arazi koşullarında diğer askerlerle aynı şartlarda çalıştı. Taşınan her cephane sandığında onun da emeği bulundu.

“Çavuş” Lakabı Saygının İfadesi Oldu
Gösterdiği disiplin, çalışkanlık ve görev bilinci nedeniyle Halime Kocabıyık, cephede “çavuş” olarak anılmaya başlandı. Bu unvan, resmi bir rütbeden çok, askerler arasında duyulan saygının ifadesi olarak benimsendi.

Savaş Sonrası Sessiz Bir Hayat
Savaşın sona ermesi ve gerçek kimliğinin ortaya çıkmasının ardından Halime Çavuş, herhangi bir makam ya da ayrıcalık talep etmeden köyüne döndü. Mütevazı bir yaşam süren Halime Çavuş, Milli Mücadele’deki katkılarına rağmen sessizliğini korudu.

Tarihe Bırakılan Miras
Halime Çavuş, adını gizleyerek katıldığı Milli Mücadele ile sorumluluk bilincinin ve yurttaşlık iradesinin simgelerinden biri olarak anılıyor. Yerel tarih çalışmalarında ve kadın kahramanlar arasında, fedakârlığı ve kararlılığıyla öne çıkan isimler arasında yer alıyor.

Ajans Expres Gazetesi

Cephelerle Şekillenen Bir Hayat
1888 yılında Erzurum’da dünyaya gelen Fatma Seher Erden, genç yaşlardan itibaren savaş ortamının içinde yer aldı. Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı yıllarında cephe gerçeğiyle tanışan Erden, eşini Sarıkamış Harekâtı’nda kaybetti. Yaşadığı kayba rağmen mücadeleden geri çekilmedi ve Milli Mücadele sürecinde aktif rol üstlendi.

“Cephede Savaşmak İstiyorum”
1919 yılında Sivas’ta Mustafa Kemal Paşa’nın huzuruna çıkarak cephede görev almak istediğini dile getiren Kara Fatma, aldığı izinle kendi birliğini kurdu. Batı Cephesi’nde faaliyet gösteren birlikle birlikte İnönü, Sakarya ve Dumlupınar muharebelerinde görev aldı. Yüzlerce erkek ve kadını etrafında toplayarak sevk ve idare eden Kara Fatma, cephede hem düşmanla hem de toplumsal önyargılarla mücadele etti.

Onbaşılıktan Üsteğmenliğe
Cephede gösterdiği başarılar sonucunda onbaşılıktan üsteğmenliğe kadar yükselen Kara Fatma, bu yönüyle askeri tarihte nadir görülen bir kariyere imza attı. Kaynaklarda, disiplinli yapısı, cesareti ve örgütleyici yeteneğiyle komuta kademesinde dikkat çeken bir isim olduğu vurgulanıyor.

Savaştan Sonra Gelen Sessizlik
Savaşın ardından birçok Milli Mücadele kahramanı gibi Kara Fatma da uzun yıllar kamuoyunun gündeminden uzak kaldı. Aldığı maaşı Kızılay’a bağışladığı, yaşamının son dönemlerinde ise maddi sıkıntılar yaşadığı kaydedildi. Kara Fatma, 1955 yılında İstanbul’da hayatını kaybetti.

Tarihe Bırakılan Miras
Üsteğmen Kara Fatma, geride yalnızca bir askeri rütbe değil, “vatan sevgisinin cinsiyet tanımadığı” yönündeki güçlü mirası bıraktı. Kadınların cephede ve toplumsal hayatta üstlenebileceği rolün somut örneklerinden biri olarak, Milli Mücadele tarihindeki yerini koruyor.

Ajans Expres Gazetesi

Kadınları Bir Araya Getiren Örgütlü Mücadele
Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin kadın yapılanması içinde aktif görev alan Hafız Selman İzbeli, Kastamonu’daki kadınları bir araya getirerek askerler için çorap, fanila ve kazak örülmesini, ihtiyaç malzemelerinin hazırlanmasını ve cepheye ulaştırılmasını organize etti. Şehirden geçen asker kafilelerinin karşılanması, doyurulması ve moral verilmesi çalışmalarında da öncü rol üstlendi. Bu süreç, kaynaklarda Anadolu’daki erken dönem “sivil direniş” örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Cumhuriyet’le Birlikte Kamusal Hayatta Kadın
Hafız Selman İzbeli’nin mücadelesi, savaş yıllarıyla sınırlı kalmadı. Cumhuriyet’in ilanının ardından yeni rejimin kadınlara tanıdığı hakları fiilen kullanan İzbeli, Kastamonu’nun ilk kadın belediye meclis üyesi oldu. Bu yönüyle yalnızca bir Milli Mücadele gönüllüsü değil, aynı zamanda Cumhuriyet’in toplumsal dönüşüm sürecinde aktif rol alan bir isim olarak öne çıktı.

Atatürk’ün Ziyareti Kaynaklarda Yer Alıyor
Arşiv ve yerel kaynaklarda, Mustafa Kemal Atatürk’ün Kastamonu ziyareti sırasında Hafız Selman İzbeli’yi ziyaret ettiğine dair bilgiler bulunuyor. Bu detay, dönemin yerel hafızasında İzbeli’nin saygı duyulan bir şahsiyet olarak kabul edildiğine işaret ediyor. Cumhuriyet’e bağlılığını açıkça dile getiren İzbeli’nin, harf inkılabının ardından yeni alfabeyi öğrenerek çağdaşlaşma sürecine bilinçli biçimde katıldığı da aktarılıyor.

Sessiz Ama Onurlu Bir Miras
1 Haziran 1951’de hayatını kaybeden Hafız Selman İzbeli, ardında “sessiz ama onurlu bir mücadele”, örgütlü dayanışma ve sorumluluk alan bir yurttaşlık bilinci bıraktı. Yerel tarih çalışmalarında, kadınların kamusal hayattaki varlığı ve yerel yönetimlerdeki temsili konuşulurken, bu yolun öncülerinden biri olarak anılması gerektiği vurgulanıyor.

Ajans Expres Gazetesi

Belki rektörün haberi yoktur. Ama listeleri hazırlayanların, “kraldan çok kralcı” olmayı marifet saydığı çok belli. Kimin hazırladığını da herkes biliyor. İş habere gelince “Yasemin Hanım arıyor, sizi bekliyoruz”; iş davete gelince “Bana bu listeler geldi” deniliyor. Gelme heveslisi değiliz; mesele bu seçici nezaket. Haber olunca çağır, davet olunca görmezden gel… İşte rahatsız eden tam da bu.

Dahası var. Üniversitenin vizyonu tartışmalı bir noktaya savrulmuş durumda. Bir zamanlar Açık Öğretim modeliyle dünyaya örnek olan bir kurum, bugün “Kalabak suyuyla kolanya ürettik” diye övünüyor. Bu, bir tanıtım başarısı değil; akademik vizyonun ne kadar aşağıya çekildiğinin işareti. “Kolonya Cumhuriyeti” diye bir film vardı; nedense aklıma o geliyor. Adını dünyaya duyurmuş bir üniversite, bugün kolanya ile gündeme geliyorsa, durup düşünmek gerekir.

Asıl sorunlar orada duruyor. Yeni akademik yapılanma, yükseltme ve atanma kriterleri, doktora yapanların, doçentlik yolundakilerin bir gecede değişen şartlarla karşı karşıya bırakılması… Yıllarını vermiş akademisyenler “yüzüp kuyruğuna gelmişken” yeni barajlarla yüz yüze. Bir, iki, üç hatta dört yıl önce alınmış kararların gölgesinde emek verenlere ne olacak? Hocalarla konuşuyoruz; hepsi şikâyetçi. Bu meseleler çözülmeden yapılan her vitrin, göz boyamadan öteye geçmiyor.

Danışmanlık makamındakilere de bir çift söz var. Danışmansanız, danışman gibi davranın; rektör gibi değil. İsim vermeye gerek yok; üniversite kulisleri kimin neyi temsil ettiğini zaten biliyor. Ve rektöre çağrım net: Buna müsaade etmeyin. Ederseniz, üniversitenin vizyonu “kolonya üniversitesi” etiketine hapsolur.

Gazetecileri İstanbul’a götürmekle vizyon yükselmez. Akademik sorunları çözmekle yükselir. Dünya markası olmuş bir üniversite, dünya çapında meselelerle gündeme gelmelidir. Aksi, sadece kısa vadeli bir vitrindir; geride kalan ise derin bir hayal kırıklığı.

Ajans Expres Gazetesi